Stary Dzików Henryk Goraj

  Stary Dzików to wieś o bogatej historii, nowoczesnym rolnictwie i zasobna w pracowitych ludzi. Jej nazwa – jak utrzymuje tradycja – wywodzi się z lokalizacji miejscowości wśród lasów, w których żyło wiele dzikich zwierząt. To tutaj także mieli szukać schronienia uciekinierzy wyjęci spod prawa, którzy przeszli z czasem na osiadły tryb życia, dając początek nowej osadzie. Wieś zasilili również osadnicy wywodzący się z krajów na wschód i południe Rzeczy-pospolitej. Do karczowania okolicznych lasów zatrudniano w XVII wieku jeńców tatarskich, sprowadzonych przez właścicieli osady, zapewne Sieniawskich. Ludzie ci z czasem zasymilowali się z miejscową społecznością.

 Starego Dzikowa nie ominęły najazdy tatarskie. Pamiątką po nich jest kamienny krzyż stojący w lesistej okolicy dawnego przysiółka Lebiedzie, w południowej części wsi. Związane z nim lokalne podanie mówi o tragicznej śmierci jednego z mieszkańców osady, zamordowanego w okrutny sposób przez Tatarów.

 Stary Dzików wymieniony już został w kronice Jana Długosza (około 1475 r.). Od połowy XV w. stanowił ośrodek klucza prywatnych dóbr rodziny Ramszów, później był we władaniu Sieniawskich z Oleszyc, a od początku XVIII w. ks. Czartoryskich. W 1812 r. objęty został przez hr. Zamoyskich, a później przez generała Władysława hr. Zamoyskiego, którego dobrami administrował Leon ks. Sapieha. Na przełomie lat 70. i 80. XIX w. obszar dworski znalazł się w posiadaniu hr. Tarnowskich. Od około 1885 r. majątek należał do Józefa Laufera, a w 1894 r. został włączony do dóbr Ruda Różaniecka; w ich obrębie stanowił własność Brunickich i Wattmannów. Przed 1914 r. grunty folwarczne zostały częściowo wykupione przez gminę i rozparcelowane.

– całość w najnowszym wydaniu –